Elektrik Üretiminde Güncel Durum ve Gelecek Beklentileri – TURKEY ENERGY SUMMIT / ENERGY INVESTMENT&REGULATION CONFERENCE

‘Öngörülebilirliğin hızlı bir şekilde artması gerekiyor’

Elektrik üreticilerinin yaşadığı sorun ve beklentiler 9’uncu Türkiye Enerji Zirvesi’nde düzenlenen “Elektrik Üretiminde Güncel Durum ve Gelecek Beklentileri” başlıklı oturumda tüm yönleriyle ele alındı. EÜD Başkanı Cem Aşık’ın moderatörlüğünde gerçekleşen oturuma, Entek Genel Müdürü Bilal Tuğrul Kaya, Doğan Enerji Genel Müdürü Burak Kuyan, Bilgin Samsun Elektrik Genel Müdürü Korkut Öztürkmen ve Akenerji CEO’su Serhan Gencer konuşmacı olarak katıldı.

EÜD Başkanı Cem Aşık Finansal sürdürülebilirlikte acil konular var Kredi geri ödemeleri ve uzun dönemli fizibilite konuları var. Finansal sürdürülebilirlikte acil konular var. Sektörün bazı kesimleri kredi geri ödemelerini ya da geri ödemeleri yapacak EBİTDA’yı yaratmakta zorlanıyorlar. Son dönemlerde, oldukça popüler oldu, birçok rakam dolaştı. Üretimle ilgili bankalarla son topladığımız rakamları paylaşayım ki bu TÜSİAD raporunun güncellenmiş haline de yakın. 60 milyar dolar civarında alınmış bir kredi var. Bunun büyük bölümü yenilenebilir ya da alım garantili üretim için, 23 milyarlık bir kısmı ise piyasaya satış yapan üretim için alınmış krediler. Bu 23 milyarın yaklaşık 15 milyarı kalmış gibi görünüyor. Yani 8 milyar dolar gibi bir geri ödeme yapılmış. Bunun 2-2,5 milyar dolarlık bir kısmını ithal kömür oluşturuyor. 7-7,5 milyar dolarını yerli kömür, linyit, ağırlıklı oluşturuyor. 5-5,5 milyar dolarını da doğalgaz oluşturuyor. Bunun 10 gigavatı verimli santraller, yaklaşık 6 gigavatı yap-işlet-devretler, 3.9 gigavatı da EÜAŞ santrali var. Böyle baktığımız zaman 1 milyar doları biraz daha verimsiz santraller, 4-4,5 milyar doları daha verimli santrallerde devam eden bir kredi ödemesi var.

Doğan Enerji Genel Müdürü Burak Kuyan Tüm sistemi doğru çalıştıracak bir yapı kurmamız ve taleplerimizi buna yönlendirmemiz gerekiyor.

İkili anlaşmalarda da kendimiz kurduk, kendimiz yönettik, kendimiz batırdık. Eğer son kaynakta da doğru planlama, doğru analizler, doğru fiyatlama yöntemlerini ortaya koymazsak ikili anlaşmalarda yaşanan sorunların bir benzerini kendi aramızda değil müşterilerle yaşayacağız. Bugün gelinen noktada faizlerin arttığı son kaynak tarifesinde sadece üretimle bunu karşılamanız mümkün YEKDEM bu piyasada en iyi çalışan yöntem değil. O yüzden ek teminat mektubu banka kredileri gibi alternatiflere başvurmanız gerekiyor. Bugün gelinen noktada faizlerin ne olacağını bilmeden, teminat mektubu maliyetlerinin bundan 2 sene evvel Avro bazlı kredi maliyetlerine yaklaştığı yüzde 2,5-3’lere yaklaştığı bir dünyada verilen tekliflerde mutlak suretle doğru analizlerin yapılması gerekiyor. Tarife baskısının ortadan kalktığı elektrik fiyatlarının düzeleceği ve liberalleşmenin daha hızlı geçeceğinden umutla elektrik fiyatlarında yukarı doğru bir hareketlenme. Hareketlenmeden kastım, maliyet bazlı rakamların ortaya çıkması. Sadece nakit akışı için çalışılan bir nokta var. Üreticiler olarak hepimiz bugün bankalarla pazarlık halindeyiz. Yapılandırma konuşuyoruz. Bankalar açısından da durum zor. Bizim açımızdan daha zor çünkü sermayeler yapılabilecek tüm katkıyı, sermaye katkılarını bugüne kadar zaten yapmış vaziyetteyiz. Son kaynak 10 milyon gibi bir rakama düşerse bu ilaç olacak. Bahsedilen BOTAŞ’ın fiyatlamasının bir formüle dayanması öngörülebilirlik sağlayacak. Bu piyasanın yeniden yukarı doğru hareketlenmesine sebep olacaktır. YEKDEM herhalde bu piyasada en iyi çalışan yöntem. Onun sayesinde önemli ölçüde yenilenebilir enerji kaynağımıza kavuştuk. Dışa bağımlılığı azaltma noktasında önemli bir fırsat sağladı. 2020’den sonrası ne olacak? İlk önce kaynak bazında bakmamız gerekiyor. Öncelikli olarak jeotermal ve biyokütle, bence daha potansiyelini yakalayamadı. Avrupa’da çok çeşitli örnekler denendi. Bunların çoğu da çeşitli eksiklerine rağmen çalıştı veya çalışmadı. Yapılacak şey, kaynak bazında farklılaştırılarak her sene yeni ihaleler açılarak, yani 2021’de açılacak santrallerin YEKDEM bedelleri budur, 2022’de budur, 2023’te budur tarzında yatırımlarda yapılan iyileştirilmelerin fiyatlarının da iyileştirilmesi sağlanarak böyle bir mekanizma da kurulabilir. Bazı santrallerin gelişen yapıyla birlikte kapasite artışı imkanları var. Bunları çözmek gerekiyor. Daha sonra hibritlere gelebiliriz. Önce önümüzü bir temizleyelim, her şeyimizi bir rayına oturtmamız lazım sonra hibrite geçmek gerekir. Ben de isterim rüzgar santralimin içinde bir tane de güneş santrali olsun. Ama öncelikli sorunlarımızı çözmemiz gerekir. Çünkü atladığımız her nokta için tekrar geri geliyoruz. O yüzden ilk önce tüm bu yapıda yapılabilecek sorunları çözelim ondan sonra gelişen teknolojiyle birlikte santralleri adapte edelim.

Login

Welcome! Login in to your account

Remember me Lost your password?

Lost Password