Elektrik fiyatları maliyet bazlı olmalı

Elektrik fiyatları maliyet bazlı olmalı

Sözleşme sürelerinin sonuna gelinen Yap-İşlet-Devret(YİD) ve Yap-İşlet(Yİ) santralleriyle ilgili Gas&Power’a değerlendirmelerde bulunan EÜD Başkanı Cem Aşık, bu santralların geçmişte çeşitli defalar gerçek maliyetlerinin altında çalıştığını dile getirdiklerini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu: “Bugüne kadar 3 bin MW civarında Yİ ve YİD santralın sözleşmesi bitti. 4 bin MW civarı da bu sene sonuna kadar bitecek santral var. 2020 ve sonrasına ise toplamda 1.000 MW altında bir kapasite kalıyor. Yani büyük bölümünün kontratları 2019 yılı içinde sona ermekte. Bu santralların çalışma rejimlerini EÜAŞ (eski TETAŞ) belirliyor. Bu santralların geçmişte çeşitli defalar gerçek maliyetlerinin altında çalıştığını dile getirdik. Zaten nispeten daha eski teknoloji olan bu santrallerin çalışma sürelerine baktığınızda, daha verimli santrallerden fazla çalıştığını görebiliyorsunuz.

Büyük Yİ santralleri, piyasa şartlarında çalışmaya hazırlık olarak geçtiğimiz yıllarda verimlilik arttırıcı yatırımlar yaptılar. Ancak amortismanı bitmiş, banka borcu bulunmayan bu santrallerin bile mevcut fiyatlarla çalışmalarının fizible olmadığını görüyoruz. EÜD olarak sürekli elektrik fiyatlarının maliyet bazlı olması gerektiğini söylüyoruz. Bu şekilde özel sektör yatırımları sürdürülebilir olacağı gibi, kamu enerji şirketlerinin üzerindeki gereksiz bir yük de kalkacaktır. Piyasanın şartlarına göre fiyatlar düşebilir veya çıkabilir; yoğun bir rekabet ortamı zaten oluşmuş durumdadır. Devlet seçeceği tüketici gruplarını, hizmet ve sanayi sektörlerini doğrudan destekleyebilir. Bu çok daha etkin ve ekonomik bir yöntem olacaktır.

Maliyet yönetimi sorunu var

Türkiye’nin kurulu gücü ve iletim hatlarının kapasiteleri düşünüldüğünde biz acil bir sistem güvenliği sorunu olduğunu düşünmüyoruz. Daha çok bir maliyet yönetimi sorunu vardır. Dengeleme ve Yan hizmetler mekanizmaları üzerinden doğru fiyatlar ile bu hizmetler alındığında çalışacak birçok santral bulunmaktadır. Oluşabilecek ekstrem durumlar için de kısa ve uzun vadeli çözümler üzerinde çalışılmalıdır. Bu durum yeni ortaya çıkmış, sürpriz bir konu değil.

Gaz santralleri bir süre daha kritik rol oynayacak

Yapılan tartışmaların da işaret ettiği üzere sistemin gaz santrallerine ihtiyacı olduğu görülüyor. Ayrıca Türkiye’de henüz tam potansiyeline ulaşmamış yenilenebilir üretim arttıkça, gaz santralleri bir süre daha sistem güvenliği açısından kritik bir rol oynayacaklardır. Ancak depolama gibi teknolojiler ekonomikleştikçe bu durum değişebilir; fakat bunun için 6-10 yıllık bir zaman dilimi gerekeceğini düşünmekteyiz. Şu an en büyük tehlike, içinde bulunduğumuz ortama bakılarak yatırım kararı alınmamasıdır. Türkiye 2022 yılından itibaren arz fazlasını hızlıca eritebilecek potansiyele sahiptir. Enerji yatırımlarının uzun soluklu olduğunu düşünürseniz ve Hazineye yük getiren Yap İşlet yatırımlarını tekrarlamayı istemiyorsak, piyasayı tekrar ayağa kaldıracak adımları hemen atmamız gerekmektedir.

Login

Welcome! Login in to your account

Remember me Lost your password?

Lost Password